Strona firmowa może wyglądać poprawnie dla właściciela, a jednocześnie zawierać obce linki widoczne w wyszukiwarce lub dla części odwiedzających. Jedną z przyczyn jest maskowanie treści, czyli celowe pokazywanie różnych wersji strony zależnie od tego, kto ją otwiera. Zdarza się też, że spam zostaje wstrzyknięty przez włamanie i nie jest wynikiem świadomej decyzji firmy.
Co oznacza maskowanie treści
W technicznym znaczeniu cloaking polega na dostarczaniu odmiennej zawartości użytkownikom i robotom wyszukiwarek, zwykle po to, by wpłynąć na pozycję strony. Może to oznaczać inne teksty, odnośniki lub przekierowania w zależności od adresu IP, lokalizacji, urządzenia albo nagłówka przeglądarki. Sama różnica w sposobie renderowania strony nie dowodzi jednak manipulacji. Mobilny widok, treści ładowane przez JavaScript czy personalizacja mogą być uzasadnione, o ile nie służą wprowadzaniu wyszukiwarki w błąd.
Niepożądany link do kasyna może pojawić się w kodzie strony, w skrypcie dodanym do szablonu albo w treści zapisanej w bazie danych. Czasem jest niewidoczny dla zwykłego odwiedzającego, bo ukryto go stylami CSS lub umieszczono w elemencie poza ekranem. Innym razem użytkownik zobaczy go dopiero po przekierowaniu, w wyskakującym oknie albo na urządzeniu mobilnym.
Dlaczego użytkownik i robot mogą widzieć coś innego
Serwer może rozpoznawać typ klienta na podstawie nagłówka User-Agent i zwracać odmienną odpowiedź. Różnice mogą wynikać także z geolokalizacji, plików cookie, czasu wizyty lub skryptów uruchamianych po załadowaniu strony. Złośliwe oprogramowanie bywa skonfigurowane tak, aby spam pokazywać robotom wyszukiwarek, a właścicielowi witryny prezentować czystą wersję. Możliwy jest również wariant odwrotny: link widzą niektórzy użytkownicy, lecz robot go nie indeksuje.
Podczas audytu warto sprawdzić, czy zewnętrzny odnośnik faktycznie występuje w kodzie, czy tylko pojawia się w raporcie wyszukiwarki. W przykładowym opisie podejrzanej treści może wystąpić fraza kasyno z minimalnym depozytem, ale samo jej przytoczenie nie przesądza, że znajduje się ona na badanej stronie. Istotne są źródło informacji, data odczytu i możliwość odtworzenia wyniku.
Jak przeprowadzić kontrolę
Najpierw należy porównać kilka sposobów dostępu do witryny: zwykłą przeglądarkę, widok mobilny oraz pobranie strony z różnymi nagłówkami klienta. Warto obejrzeć zarówno surowy kod HTML, jak i gotowy dokument po wykonaniu skryptów. W narzędziach dla webmasterów można sprawdzić, jak wyszukiwarka pobrała konkretny adres, oraz porównać tę kopię z bieżącym widokiem strony.
Trzeba skontrolować linki w treści, stopce, nagłówku, menu i elementach ładowanych z zewnętrznych skryptów. Pomocne są również logi serwera, historia zmian plików, lista kont administracyjnych oraz wtyczki systemu CMS. W przypadku podejrzenia infekcji warto sprawdzić, czy nieznany kod został dodany do szablonu lub bazy danych. Pojedynczy test nie zawsze wystarczy: złośliwy skrypt może aktywować się tylko przy określonych warunkach.
Co zrobić po wykryciu obcego linku
Przed usunięciem zmian należy zabezpieczyć kopię plików, bazy danych i logów. Pozwala to ustalić zakres incydentu, a także zachować materiał do analizy. Następnie trzeba zaktualizować CMS, motywy i rozszerzenia, zmienić hasła, unieważnić nieznane sesje oraz usunąć nieautoryzowane konta. Jeśli nie ma pewności co do źródła problemu, bezpieczniej skorzystać z pomocy administratora lub specjalisty od bezpieczeństwa.
Po oczyszczeniu witryny należy ponownie sprawdzić jej kod i działanie na różnych urządzeniach, a następnie poprosić wyszukiwarkę o ponowne pobranie ważnych adresów. Regularne kopie zapasowe, aktualizacje i ograniczenie uprawnień zmniejszają ryzyko powrotu problemu. Najważniejsze jest ustalenie, kto widział podejrzaną treść i skąd została dostarczona, zamiast zakładać, że każdy nietypowy wynik oznacza celowe maskowanie.
